Almanca öğrenmeye başlayan bir öğrencinin kurduğu ilk gerçek cümleler genellikle şunlardır:
- Was ist das?
- Wer ist das?
- Wie ist das?
Bu üç soru kalıbı, Almanca’da:
- Tanıma
- Tanıtma
- Betimleme
işlevlerini yerine getirir. Yani sadece basit soru cümleleri değildir; iletişimin temelidir.
Bu dersin amacı, bu üç yapıyı:
- Ezbere kaçmadan
- Mantığını kurarak
- Bol örnekle
- Günlük hayatta kullanılabilir şekilde
öğretmektir.
Bu dersi anlayan bir öğrenci:
- Almanca cümle kurmaktan korkmaz
- Kendini tanıtmaya başlar
- Karşısındakini anlamaya başlar
1️⃣ Almanca’da Soru Cümlelerinin Önemi
Almanca’da konuşma becerisi soru sormakla başlar.
Çünkü:
- Bilgi almak için
- Tanışmak için
- Anlamadığını sormak için
önce soru sormak gerekir.
Bu yüzden A1 seviyesinde öğretilen ilk yapılar basit soru cümleleridir.
2️⃣ Was ist das? – Bu nedir?
🔹 Yapının Anlamı
Was ist das?
→ Bu nedir?
Bu soru:
- Nesneler için kullanılır
- İnsanlar için kullanılmaz
🔹 Yapının Dilbilgisel Analizi
- Was → Ne
- ist → olmak fiilinin (sein) 3. tekil çekimi
- das → bu (işaret zamiri)
📌 Buradaki das, artikel değildir.
“Bu” anlamına gelen bir işaret zamiridir.
🔹 Was ist das? Ne Zaman Kullanılır?
- Bilinmeyen bir nesne sorulurken
- Yeni bir şey gösterilirken
- Tanıtma yapılırken
🔹 Örnekler
- Was ist das? – Das ist ein Buch.
- Was ist das? – Das ist ein Tisch.
- Was ist das? – Das ist eine Schule.
Burada çok önemli bir yapı var:
Das ist + isim
Bu kalıp A1 seviyesinin en temel tanıtma cümlesidir.
3️⃣ Das ist… Yapısı (Tanıtma Cümleleri)
🔹 Yapı:
Das ist + Nomen
Bu yapı:
- Tekil nesneler için kullanılır
- Cümle kurmayı inanılmaz kolaylaştırır
🔹 Örnekler:
- Das ist ein Auto.
- Das ist eine Lampe.
- Das ist ein Problem.
📌 Burada dikkat:
- ein / eine, ismin artikeline göre gelir
- Cümle hep aynıdır, sadece isim değişir
Bu yapı sayesinde öğrenci:
- Almanca’da “konuşuyorum” hissini yaşar 💪
4️⃣ Wer ist das? – Bu kim?
🔹 Yapının Anlamı
Wer ist das?
→ Bu kim?
Bu soru:
- Sadece insanlar için kullanılır
- Nesneler için kullanılmaz
🔹 Yapının Analizi
- Wer → Kim
- ist → sein fiili
- das → bu
🔹 Wer ist das? Ne Zaman Kullanılır?
- Bir kişiyi tanıtırken
- Fotoğraftaki kişiyi sorarken
- Yeni biriyle tanışırken
🔹 Örnekler
- Wer ist das? – Das ist meine Mutter.
- Wer ist das? – Das ist ein Lehrer.
- Wer ist das? – Das ist Anna.
📌 Burada yine aynı yapı var:
Das ist + kişi
Bu, Almanca’da tanışmanın temel kalıbıdır.
5️⃣ Was ist das? ile Wer ist das? Arasındaki Fark
Bu fark çok önemlidir ve sık karıştırılır.
| Soru | Kullanım |
|---|---|
| Was ist das? | Nesneler |
| Wer ist das? | İnsanlar |
❌ Yanlış:
- Was ist das? – (bir insan için)
❌ Yanlış: - Wer ist das? – (bir masa için)
Bu ayrımı erken öğrenen öğrenci, ciddi hata yapmaz.
6️⃣ Wie ist das? – Bu nasıl?
🔹 Yapının Anlamı
Wie ist das?
→ Bu nasıl?
Bu soru:
- Nitelik sorar
- Özellik sorar
- Betimleme yapar
🔹 Yapının Analizi
- Wie → Nasıl
- ist → sein fiili
- das → bu
7️⃣ Wie ist das? Ne Zaman Kullanılır?
- Bir şeyin durumunu sormak
- Özelliğini öğrenmek
- Yorum almak
🔹 Örnekler
- Wie ist das Wetter? – Es ist gut.
- Wie ist das Essen? – Es ist lecker.
- Wie ist das Buch? – Es ist interessant.
Burada yeni bir yapı görüyoruz:
Es ist + sıfat
Bu yapı, Almanca’da betimleme yapmanın temelidir.
8️⃣ Es ist… Yapısı (Betimleme Cümleleri)
🔹 Yapı:
Es ist + Adjektiv
Bu yapı:
- Çok sık kullanılır
- Cümle kurmayı kolaylaştırır
- Konuşmayı başlatır
🔹 Sık Kullanılan Sıfatlar
- gut → iyi
- schlecht → kötü
- groß → büyük
- klein → küçük
- schön → güzel
- interessant → ilginç
🔹 Örnekler
- Es ist gut.
- Es ist schön.
- Es ist schwierig.
📌 A1 seviyesinde bu yapı olmazsa olmazdır.
9️⃣ Was – Wer – Wie Sorularını Karşılaştırmalı Öğrenme
| Soru | Ne sorar? | Cevap yapısı |
|---|---|---|
| Was ist das? | Nesne | Das ist + isim |
| Wer ist das? | İnsan | Das ist + kişi |
| Wie ist das? | Özellik | Es ist + sıfat |
Bu tabloyu bilen öğrenci:
- Hangi soruyu ne zaman soracağını bilir
- Yanlış soru sormaz
- Doğru cevap verir
🔟 En Sık Yapılan Hatalar
❌ Was – Wer karışıklığı
- İnsan için Was kullanmak
❌ Artikel unutmak
- Das ist Buch. ❌
❌ Es ist / Das ist karışıklığı
- Das ist gut. (yanlış bağlamda)
1️⃣1️⃣ Mini Alıştırma (Zihinsel)
- Was ist das?
→ Das ist ein Stuhl. - Wer ist das?
→ Das ist mein Bruder. - Wie ist das Essen?
→ Es ist lecker.
Bu kalıpları otomatik hale getirmek hedeflenir.
Sonuç
Was ist das? – Wer ist das? – Wie ist das?
Almanca’da sadece basit sorular değildir; iletişimin temel yapı taşlarıdır.
Bu yapıları doğru öğrenen bir öğrenci:
Dilin mantığını kavrar
Almanca’da cümle kurar
Konuşmaktan çekinmez
| Almanca Kelime (Artikel ile) | Türkçe Anlamı |
|---|---|
| das Buch | kitap |
| der Tisch | masa |
| der Stuhl | sandalye |
| das Auto | araba |
| die Schule | okul |
| die Lampe | lamba |
| das Wetter | hava (durumu) |
| das Essen | yemek |
| der Lehrer | öğretmen (erkek) |
| die Mutter | anne |
| der Bruder | erkek kardeş |
| die Person | kişi |
| gut | iyi |
| schlecht | kötü |
| schön | güzel |
| interessant | ilginç |