Bu derste Almanca’nın en kritik bağlaçlarından biri olan wenn’i tüm mantığıyla öğreneceğiz. Çünkü wenn, aynı anda iki büyük alanı yönetir:
- Koşul / şart (eğer…)
- Zaman (… olduğunda / her … olduğunda)
Bu iki kullanım karıştırıldığında cümle “gramer olarak doğru” görünse bile anlam hatası oluşabilir. Bu yüzden konuyu sadece kural olarak değil, anlam ayrımı + cümle yapısı + sınav mantığı ile oturtacağız.
Lernziel:
✅ Öğrenci şart ve tekrar eden olayları doğru şekilde ifade eder.
1️⃣ “wenn” Nedir? Türkçede Ne Karşılar?
wenn şu anlamları verebilir:
- eğer (koşul)
- -ince / -dığı zaman / olduğunda (zaman)
- her … olduğunda (tekrarlılık)
Örnek ilk sezgi:
- Wenn es regnet, bleibe ich zu Hause.
(Yağmur yağarsa evde kalırım.) ✅ koşul - Ich rufe dich an, wenn ich Zeit habe.
(Zamanım olduğunda seni ararım.) ✅ zaman
2️⃣ En Önemli Kural: “wenn” Yan Cümle Başlatır → Fiil Sona Gider
“wenn” bir Nebensatz (yan cümle) bağlacıdır. Bu yüzden:
✅ çekimli fiil cümlenin en sonuna gider.
Şema
Wenn + … + fiil(en sonda), Hauptsatz (fiil hemen gelir)
Örnek:
- Wenn ich krank bin, gehe ich nicht zur Arbeit.
(Hastaysam işe gitmem.)
📌 Yan cümle başa geldiği için ana cümlede gehe hemen geldi (V2 kuralı).
3️⃣ “wenn”in 3 Temel Kullanımı
A) Koşul (Şart) – “eğer / -se -sa”
Koşul cümlelerinde “wenn” çoğu zaman Türkçedeki “-se/-sa” hissini verir.
- Wenn du lernst, bestehst du die Prüfung.
(Çalışırsan sınavı geçersin.) - Wenn er anruft, sage ich es ihm.
(O ararsa ona söylerim.)
Bu kullanımda genelde:
- sonuç (ana cümle) = koşula bağlıdır
- mantık: olursa → olur
B) Zaman (Gelecek) – “olduğunda / -ince”
Geleceğe dönük bir zamanda “wenn” “olduğunda” anlamına gelir.
- Ich schreibe dir, wenn ich zu Hause bin.
(Eve varınca sana yazarım.) - Wenn du fertig bist, gehen wir.
(Bitirdiğinde gideriz.)
⚠️ Burada “eğer” değil, zaman noktası var: ne zaman?
C) Tekrar Eden Olaylar – “her … olduğunda”
“wenn” + genelleme / rutin / alışkanlık → tekrarlılık verir.
- Wenn ich Kaffee trinke, werde ich wach.
(Kahve içtiğimde (her içtiğimde) uyanırım.) - Wenn es im Winter schneit, fahren wir in die Berge.
(Kışın kar yağdığında (genelde) dağa gideriz.)
Bu kullanım B1’de çok değerlidir çünkü öğrencinin “alışkanlık ve genel doğrular” anlatımını güçlendirir.
4️⃣ “wenn” mi “als” mı? (Sınavlarda klasik soru)
Bu ayrım B1-B2 düzeyinde çok kritik:
✅ wenn
- tekrarlanan veya genel durumlar
- şimdiki/gelecek zamandaki “olduğunda”
- koşul
Wenn ich klein bin? ❌ (tek seferlik geçmiş için uygun değil)
✅ als
- geçmişte tek seferlik olay
- “o zaman / o sırada”
- Als ich klein war, hatte ich ein Fahrrad.
(Küçükken… (tek dönem, geçmiş)) - Als er ankam, war es schon spät.
(O vardığında… (tek sefer))
📌 Kısa kural:
- Tek sefer geçmiş → als
- Genel/tekrar/koşul → wenn
5️⃣ Zaman Uyumu: Präsens, Perfekt, Futur
Präsens ile (genel/gelecek/koşul)
- Wenn du Zeit hast, kommst du vorbei.
- Ich helfe dir, wenn du mich brauchst.
Perfekt ile (geçmişte tekrar eden/alışkanlık vurgusu olabilir)
- Wenn ich früh aufgestanden bin, hatte ich mehr Zeit.
(Burada “ne zaman erken kalktıysam…” gibi bir genelleme hissi doğabilir.)
Genelde geçmiş anlatımında:
- tek sefer → als
- tekrar → wenn
6️⃣ “wenn” Cümlesinde Virgül ve Dizilim
Almanca’da ana cümle + yan cümle arasında virgül zorunludur.
- Ich bleibe zu Hause, wenn es regnet.
- Wenn es regnet, bleibe ich zu Hause.
Her iki sıra da doğrudur. Vurgu farkı:
- Yan cümle sonda → daha “normal bilgi”
- Yan cümle başta → koşulu/ zamanı vurgular
7️⃣ Sık Yapılan Hatalar
❌ Wenn ich bin müde, gehe ich schlafen.
✔️ Wenn ich müde bin, gehe ich schlafen.
❌ Als es regnet, bleibe ich zu Hause. (genel kural anlatıyorsan yanlış)
✔️ Wenn es regnet, bleibe ich zu Hause. (genel/tekrar)
❌ Wenn ich klein war… (tek seferlik geçmiş dönem)
✔️ Als ich klein war…
8️⃣ Mini Soru–Cevap (Pekiştirme)
Soru: Wann rufst du mich an?
Cevap: Ich rufe dich an, wenn ich Zeit habe.
Soru: Was machst du, wenn du müde bist?
Cevap: Wenn ich müde bin, gehe ich früh ins Bett.
Soru: “Küçükken” hangisi?
Cevap: Als ich klein war…
